ENES BİN ZÜNEYM (ED DİLİ)

ŞAİR VE EDİP

Beni Bekir kabilesinin bir yan kolu olan, Kinane kabilesine mensup etkili bir şairdir. Kardeşi Esid ve Babası Ebu Ünas Bin Züneym de meşhur şairlerdendir.
Peygamberimiza ve Müslümanlara hicvedici şiirler okur, iftira ve hakaretlerde bulunurdu.
Hudeybiye Barış Antlaşması’nın bozulmasına yol açan olaylar, Enes Bin Züneym’in bir şiiri ile başlamıştır.
Şöyle ki:
Hicret’in altıncı yılında Peygamberimiz ve Müslümanlar Mekke’ye yönelerek Umre ziyareti yapmak istemişlerdi. Silahsız olarak yapılan bu yolculuk Hudeybiye denilen yerde son bulmuştu.
Müşrikler Peygamberimizin Mekke’ye girmesine o yıl için mani olmuşlardı. Ancak aralarında yapılan bir antlaşma ile 10 yıllık bir sulh dönemi kabul edilmiş, Umre ziyareti de gelecek yıla tehir edilmiş idi.
Yapılan bu antlaşmaya Kureyş ve Müslümanların dışındaki Arap kabileleri de, aynı şartları kabul ederek istedikleri tarafta bulunup bu barış sürecinden istifade edebileceklerdi.
Nitekim, aralarında öteden beri bir kan davası bulunan iki kabileden, Beni Bekr kabilesi Müşriklerin yanında ve himayesinde, Huzaa kabilesi ise Müslümanların yanında ve himayesinde antlaşmaya dahil olmuşlardı.
Böylece bu iki hasım kabile de, antlaşmanın tarafları haline gelmiş oluyordu.
Ancak bu iki kabile birbirleri ile çarpışmak üzere hep fırsat kolluyordu. İlk iki yıl ciddi bir olay olmadı.
Ancak Hicret’in sekizinci yılıydı. Hudeybiye antlaşmasının yürürlüğe girmesinin üzerinden yaklaşık iki yıl geçmişti.
Huzaalılarla Kinaneliler arasında, Enes Bin Züneym’in  söylediği bir şiirle bir gün gerginlik meydana geldi.
Enes Bin Züneym, söylemeye başladığı bu şiirinde, Peygamber Efendimizi hiciv ve tahkir edince, Huzaa kabilesinden bir genç, buna razı olmayıp, hicvedici şiir okuyan Enes’e bundan vazgeçmesini söyledi. Fakat O vazgeçmedi. Bunun üzerine başına vurup, yaraladı ve O’nu susturdu.
Beni Bekirler de, Şair Enes Bin Züneym’in başının yarılmasını bahane ederek eski öçlerini almaya kalkıştılar. 
Beni Bekir kabilesi, Huzaa kabilesi üzerine aniden saldırdı. Kureyş müşrikleri de bu saldırıda, Beni Bekir kabilesine maddi yardımda bulundukları gibi, kıyafet değiştirerek onlarla birlikte Huzaa kabilesi üzerine saldırdılar. Bu saldırıda bizzat Kureyş müşriklerinin ileri gelenleri de bulunmuş ve Huzaalılar’ı beraberce öldürmüşlerdi.
Hudeybiye Antlaşması gereğince emin bulunan Huzaa kabilesi, bu ani saldırıda hazırlıksızdı. Yerleşmiş oldukları Vetir Suyu denilen yerden Mekke’ye kadar kaçmak zorunda kaldılar. Kabe’ye ve Harem’e sığınmış oldukları halde, üzerlerine hücum edildi ve neticede Huzaa kabilesinden yirmi üç kişi öldürüldü.
Bu saldırıda himayelerinde bulunan Beni Bekir kabilesine, at ve silah vermek gibi yardımda bulunmaktan başka, bilfiil çarpışmaya da katılan Kureyş müşrikleri, Hudeybiye Antlaşmasını bozmuş oldular.
Olay peygamberimize intikal edince, Mekke’nin fethi için hazırlıklara başlanılmış, bir çok müşrik gibi Enes Bin Züneym’in de görüldüğü yerde öldürülmesi emredilmişti.
Olay şöyle gelişti:
Huzaalılar’dan bir heyet Medine’ye gelerek bu katliamı haber verdiler ve Hudeybiye Antlaşması’nın hükümleri gereğince, kendilerine yardım edilmesini talep ettiler.
Kendilerine gerekli yardımın yapılacağı vaat edilmesi üzerine geri dönmeden önce:
-Ya Resulallah! Enes Bin Züneym seni söylediği şiirlerle, devamlı hicvetmektedir, hakaret ve iftira etmektedir!
Diye şikayette bulundular.
Bunun üzerine Peygamberimiz de, O’nun kanını helal ve heder kılmıştır.
Enes Bin Züneym, bunu haber alınca, söylediği uzun bir şiirle Peygamberimiz Aleyhisselam’dan özür ve af diledi.
Beni Bekirlerden Nüfase oğullarının lideri Nevfel Bin Muaviye bu hususta Peygamberimizle konuşup:
-Ya Resulallah! Sen affetmekte insanların başında gelirsin!
Bizden hiçbir kimse, sana düşmanlık ve eziyet yapmamıştır.
Biz cehalet içinde bulunuyor, neyi tutacağımızı, neyi bırakacağımızı bilmiyorduk.
Nihayet, Allah bizi mahv ve helak olmaktan kurtarıp, senin sayende doğru yola hidayet etti.
Huzaa süvarileri O’nun aleyhinde sana çok yalan söylemişler!
Dedi.
Peygamberimiz Aleyhisselam:
-Bırak Huzaa süvarilerini! Biz Tihame’de, yakından veya uzaktan, bize Huzaalılar’dan daha çok iyiliği dokunan bir kimse görmedik!
Buyurdu.
Nevfel Bin Muaviye sustu. Susunca, Peygamberimiz de kararını bildirdi:
-Affettim O’nu!
Buyurdu.
Nevfel Bin Muaviye:
-Babam, anam sana feda olsun Ya Resulullah!
Dedi…
Enes Bin Züneym, Hazreti Osman’ın halifeliği döneminde İran’ın fethinden sonra, Horasan’a yerleşmiştir.
Rivayete göre zamanın Horasan Valisi Ubeydullah Bin Ziyad, içinde Enes Bin Züneym’in de bulunduğu etkili şairleri birbirleri ile kapıştırır, karşılıklı hicviyeler söylettirirmiş.
Horasan Valisi olan Ubeydullah Bin Ziyad’ın  Hicret’in 50 veya 51 nci yılında vefatı üzerine kısa bir süre Horasan Valiliği de yapmıştır.
Devrin Irak Genel Valisi, Ziyad Bin Ebih’in emri ile valilikten alınmıştır.
Şiirleri çeşitli rivayetlerle günümüze kadar gelmiştir.
Peygamber Efendimize Selat ve selam olsun. O’nun ailesi ve güzide sahabelerinden ve onları takip edip iman ile Darı Beka’ya intikal eden, bütün Müminlerden Allah razı olsun…

TOP